|
Als ouder kijk je vast uit naar het moment waarop je kind zelf gaat praten. Maar in feite gaat er een hele ontwikkeling aan vooraf voordat het eerste woordje kan gezegd worden. Je kunt het vergelijken met een ‘taalbad’ waarin ieder kindje eerst moet worden ondergedompeld voor er voldoende basis is om zelfs maar dat ene eerste woordje te zeggen.
Ruwweg verloopt de spraak- en taalontwikkeling in de periode van het eerste levensjaar als volgt:
Geboorte-3 maanden
Luisteren en begrijpen
- Brabbels tot luide geluiden
- Stiltes of lachjes wanneer je met de baby praat
- Lijkt je stem te herkennen en kalmeert wanneer je tot hem spreekt
- Sterker of minder sterk zuigen als reactie op je stemgeluid
Praten
- Maakt aangename geluidjes
- Heeft verschillende soorten huilgeluiden afhankelijk van wat hij nodig heeft
- Lacht wanneer hij je ziet
4-6 maanden
Luisteren en begrijpen
- Beweegt de ogen in de richting van het geluid
- Reageert op intonatieverschillen van je stem
- Reageert op speelgoedjes die geluid maken
- Heeft aandacht voor muziek
Praten
- Maakt brabbelgeluidjes die steeds meer op spraak lijken met variabele klanken waaronder p, b en m
- Grinnikt en lacht
- Vocaliseert opwinding en teleurstelling
- Maakt gorgelgeluidjes wanneer hij alleen gelaten wordt en wanneer hij met je speelt
7-12 maanden
Luisteren en begrijpen
- Heeft plezier in spelletjes als “kiekeboe”
- Draait zich en kijkt in de richting van de geluiden
- Luistert wanneer je hem aanspreekt
- Herkent woorden die gebruikt worden voor dagelijkse voorwerpen als “bord”, “schoen”, “boek”, “tafel”
Praten
- Het brabbelen wordt langer en meer gevarieerd in groepjes als “wawa dada bibi”
- Gebruikt spraak en geluidjes die anders zijn dan huilgeluiden om de aandacht te krijgen en te houden
- Gebruikt gebaren om te communiceren (zwaaien, armpjes in de lucht houden om opgetild te worden, wijzen naar de koelkast om drinken te krijgen)
Tips om de spraak- en taalontwikkeling te bevorderen tijdens het eerste levensjaar
- In geval van twijfel laat het gehoor van je kind controleren door een KNO arts en wees alert op gehoorsdaling bij oorontstekingen, zeker wanneer ze regelmatig terugkomen
- Bekrachtig je baby’s communicatie pogingen door hem aan te kijken, het praten en zijn geluidjes te imiteren
- Als je kindje lacht, lach dan terug en imiteer zijn gelaatsuitdrukkingen
- Leer je baby hoe het handelingen kan nadoen, zoals “kiekeboe”, klappen in de handen, kushandjes gooien en zwaaien. Bij deze spelletjes leert het kindje beurt nemen wat heel belangrijk is bij het later voeren van gesprekken
- Praat steeds terwijl je activiteiten uitvoert, zoals aankleden, in bad gaan, eten geven (vb. “Mama wast Julia’s haar” , “Julia eet worteltjes” of “Oh wat zijn deze worteltjes lekker!”
- Vertel over waar je naartoe gaat, wat je daar gaat doen eens je er bent, wie er zal zijn en wat je zal zien (vb. Julia gaat naar opa’s huis. Opa heeft een hond. Julia gaat de hond aaien.”
- Praat over kleuren (vb. de bal is rood)
- Oefen met tellen. Tel bijvoorbeeld vingers en tenen. Of tel het aantal trappen als je naar boven of naar beneden gaat.
- Leer en imiteer diergeluiden, vb. de koe zegt “boe”
|
